Giorgetto Giugiaro
Urodzony 7 sierpnia 1938 roku w Garessio we Włoszech Giorgetto pochodzi z artystycznej rodziny. Jego dziadek Luigi malował freski w kościołach, jego ojciec Mario łączył sztukę dekorowania kościołów z malarstwem olejnym. Giorgetto zwyczajnie sztukę odziedziczył w DNA. Jako mody chłopak przeprowadza się do Turynu, stolicy wloskiego designu i tam studiuję sztukę i rysunek techniczny. Samochody nie są dla niego jeszcze pasją ale obiektem, który można narysować.
Momentem, który zdecydował o jego przyszłości był czerwiec 1955 roku. Na wystawie kończącej kurs rysunku technicznego, Dante Giacosa, dyrektor techniczny Fiata, zauważył jego szkice. Od razu zaproponował mu pracę i we wrześniu tego samego roku Giorgetto dołączył do centrum stylu Fiata kierowanego przez Fabio Luigiego Rapiego. Korporacyjny styl pracy jednak, nie pozwalał mu się w pełni rozwijać i po kilku latach pokazuje swoje studia i projekty Nuccio Bertone. Ten, zafascynowany jego talentem obdarzy go wielkim zaufaniem i zatrudniając go w grudniu 1959 roku mianuje szefem Centrum Stylistycznego Bertone. Przez sześć bardzo intensywnych lat pod skrzydłami Bertone wykona projekty między innymi dla takich marek jak Fiat, Alfa Romeo, Simca czy BMW. W tym okresie powstaną ikoniczne Alfa Romeo Giulia GT czy BMW 3200 CS, w którym zastosuje motyw podcięcia słupka C nazwany Hofmeister-Knick, który do dnia dzisiejszego będzie pojawiał się we wszystkich modelach i stanie się elementem charakterystycznym, wyróżniającym markę.
W listopadzie 1965 roku Giorgetto przechodzi do Ghia, kolejnej firmy znanej w turyńskim świecie designu, specjalizującej się w produkcji nadwozi. Objął tam kierownictwo centrum stylistycznym i działem prototypów. W okresie pracy dla Ghia jego styl ewoluuje, projekty stają się bardziej ostre. To wtedy powstaną projekty Maserati Ghibli czy De Tomaso Mangusta, które staną się wyznacznikiem stylu nowej epoki. Współpraca z Ghią okazała się szczególnie owocna, ale w Giorgetto narastało pragnienie niezależności.
Wraz z inżynierem Aldo Mantovanim, od dawna związanym z FIAT-em, Giorgetto założył 13 lutego 1968 roku w Turynie firmę Italdesign-Giugiaro, pierwotnie pod nazwą SIRP Società Italiana Realizzazione Prototipi S.p.A. Pod tą marką Giugiaro oficjalnie zaprojektował ponad 200 samochodów, które później trafiły do masowej produkcji, a także wiele prototypów dla czołowych światowych producentów.
Lata 70-te XX wieku, to dla Giorgetto okres niezwykle płodny. Wielu producentów samochodów zwróciło się do Italdesign o stworzenie nowych modeli. Między innymi pomoże uratować firmę Volkswagen przed upadkiem, projektując całkowicie nową linię modeli, zrywającą z dotychczasowym przestarzałym wizerunkiem marki kojarzącej się wyłącznie z Garbusem. To właśnie on tworzy dla VW takie ikony jak Golf, Polo czy Passat, które zapewnią firmie z Wolfsburga nie tylko przetrwanie ale i doskonałą przyszłość. Przez lata w Italdesign powstaną takie dzieła jak: Alfa Romeo Alfasud i Brera, Seaty – Ibiza, Cordoba czy Leon, Maserati Bora, Audi 80, Lancia Delta, Fiaty – Croma, Punto czy tytułowa Panda. To tylko malutki fragment jego twórczości. Właściwie codziennie wychodząc na ulice zobaczycie jakiś jego projekt. Ale samo projektowanie samochodów mu nie wystarczało i chciał pójść dalej.
W 1972 r. założy Industrial Design Division, która później zmieni się w Giugiaro Design. Celem firmy będzie tworzenie projektów dla szerokiego spektrum sektorów transportu oraz przedmiotów codziennego użytku. Powstaną projekty pojazdów przemysłowych i użytkowych, traktory i maszyny rolnicze, pociągi, łodzie, motocykle, rowery, sprzęt AGD, meble i artykuły oświetleniowe, zegarki, aparaty fotograficzne, maszyny biurowe, instrumenty muzyczne i sanitarne, sprzęt sportowy i rekreacyjny, wzornictwo żywności, grafika i opakowania.
W 1999 roku jury złożone ze 120 międzynarodowych dziennikarzy i ekspertów przyznało mu tytuł Projektanta Samochodów Stulecia. Otrzymał również tytuł Cavaliere del Lavoro od prezydenta Republiki Włoskiej Carlo Azeglio Ciampiego. A przez cała karierę otrzyma całą masę nagród i wyróżnień od organizacji z całego świata.
W 2010 roku Volkswagen nabył większościowy pakiet udziałów w Italdesign, włączając firmę do niemieckiego koncernu VAG, a następnie kilka lat później przejął resztę udziałów. Giorgetto zrezygnował ze wszystkich zajmowanych stanowisk w firmie i we wrześniu 2015 roku, wraz z synem Fabrizio, założył GFG Designers, firmę całkowicie poświęconą projektom stylistycznym w sektorze motoryzacyjnym i mobilności.
Choć ma 88 lat, nadal projektuje i tworzy dla nas przedmioty którymi się otaczamy i które używamy.
Włoska ikona minimalizmu
Kiedy Carlo De Benedetti, ówczesny prezes Fiata, w 1976 roku poprosił Giugiaro o zaprojektowanie nowego miejskiego auta, założenia były proste. Maksymalizacja przestrzeni przy minimalizacji kosztów produkcji, styl miał odgrywać marginalną rolę. Pojazd miał być we „francuskim stylu”, jak Citroen 2CV czy Renault 4, w którym nacisk położono by na stworzenie przestrzeni pasażerskiej i bagażowej, o tej samej wadze i kosztach produkcji co Fiat 126 i spartańskim wyglądzie.
Panda była efektem wspólnej pracy Giugiaro i jego technicznego partnera Mantovaniego. Podczas gdy Giorgetto zaprojektował linie i zdefiniował przestrzeń, Aldo ciężko pracował, aby znaleźć rozwiązania techniczne, które spełniałyby wymagania.
Wynikiem tej pracy był projekt, który charakteryzował się płaskimi okna, ukryciem klamek drzwiowych, specjalny sposób mocowania paneli bocznych do dachu wyeliminował stosowanie rynienek odpływowych a spawy były maskowane podłużnymi listwami z tworzywa, osłona chłodnicy wykonana była z blachy, optycznie zintegrowana z nadwoziem pojazdu. Uproszczona konstrukcja siedzeń, wewnętrzne słupki pomalowane w kolorze nadwozia, nietapicerowane, wszechstronność i możliwość adaptacji drugiego rzędu siedzeń ze składanym oparciem, które można było również wymontować co pozwalało uzyskać dużo miejsca w tak małym pojeździe, proste panele drzwi oraz deska rozdzielcza z materiałowym schowkiem.
Tradycyjna koncepcja samochodu ekonomicznego została wywrócona do góry nogami. Zamiast maksymalnej funkcjonalności przy minimalnej przestrzeni, samochód mógł teraz oferować maksymalną przestrzeń wewnętrzną za rozsądną cenę.
Za Pandę, której produkcja rozpoczęła się w 1980 roku, ADI przyznało Giugiaro nagrodę Compasso d’Oro w 1981 roku. Giorgetto przyznał że nagroda, należy się po połowie z Mantovanim. Tylko połączenie ich umiejętności pozwoliło osiągnąć taki rezultat.
Model, który posłużył jako inspiracja do artykułu, w skali 1:43 wyprodukowała włoska firma brumm. Jest to model wyprodukowany w ilości 200 sztuk na 40-lecie Fiata Pandy.
zdjęcia: dicori oraz GFG
